Chuyện ph.ản ứng giá điện và đề nghị x.ử lý dân

Chuyện ph.ản ứng giá điện và đề nghị x.ử lý dân

22/05/2019 14:24
Long Nhất

Bộ Công Thương và EVN cần tập trung c.ô.ng khai, minh bạch các thông tin mà c.ô.ng luận đang thắc mắc về giá điện chứ không nên kiến nghị x.ử lý người phản ứng về giá điện cho dù những phản ứng đó được cho là không đầy đủ, khách quan.

“Kiến nghị Thủ tướng giao Bộ Thông tin và Truyền thông có biện pháp chấn chỉnh hoặc x.ử lý những cá nhân cố tình x.u.y.ên t.ạc, đưa thông tin không đầy đủ, khách quan về đợt điều chỉnh giá điện vừa qua nhằm k.í.ch đ.ộng, g.ây rối tr.ật t.ự, an toàn xã hội”.

Công luận ngạc nhiên về kiến nghị này của Bộ Công Thương. Trên m.ạ.ng xã hội, người ta còn tưởng tượng ra cả những cảnh “b.ắ.t bớ” nếu có và th.ách th.ức cả Bộ trưởng. Kiến nghị này nếu được Thủ tướng đồng ý cho thực hiện thì sẽ g.ây nên những bất ổn hơn cả việc tăng giá điện. Còn nếu không được thực hiện, thì c.ô.ng luận hoàn toàn có thể đặt câu hỏi: Phải chăng đây là hành vi d.ọ.a dân, để dân không còn dám nói về việc tăng giá điện nữa?.

Công luận ngạc nhiên về kiến nghị xử lý những cá nhân cố tình x.u.y.ên t.ạc, đưa thông tin không đầy đủ, khách quan về đợt điều chỉnh giá điện vừa qua..

Phản ứng giá điện- một ph.ản biện xã hội cần thiết

Phải thừa nhận rằng: Khi một quyết sách, như việc tăng giá điện, ảnh hưởng trực tiếp đến “túi tiền” của người dân, thì phản ứng là điều hết sức tự nhiên. Cũng chính vì vậy mà phản biện xã hội được Trung ương ban hành một quyết định riêng. Phản biện của các cá nhân, tổ chức với chính sách của Nhà nước là yêu cầu không thể thiếu và có vai trò quan trọng. Đặc biệt, phản biện của các cá nhân, tổ chức góp phần khắc phục khiếm khuyết, hạn chế, bất cập của chính sách; nâng cao chất lượng, hiệu quả của chính sách; phát huy tối đa tính hữu dụng của công cụ chính sách trong quản lý, quản trị đất nước.

Lẽ ra, dù có những ý kiến khó nghe, thậm chí là x.u.y.ên t.ạ.c, thì nhiệm vụ của Bộ Công Thương và EVN phải là phân tích, nói rõ, đưa ra các chứng cứ thuyết phục cho việc tăng giá điện. Đằng này, Bộ lại kiến nghị Thủ tướng giao bộ chuyên môn đi x.ử lý những người “dá’m” nêu lên ý kiến mà Bộ cho rằng không đầy đủ, g.ây k.ích đ.ộng xã hội. Hẳn nhiên, những nghi ngờ về giá điện khi nó tác động trực tiếp đến dân sinh là điều không thể tr.ánh khỏi. Và chỉ có sự minh bạch, công khai mới có thể ph.á tan những nghi ngờ ấy.

Phải thấy được rằng: Khi c.ô.ng luận vẫn còn nghi ngờ việc tăng giá điện thì đó chính là cơ hội để Bộ Công Thương và ngành điện có cơ hội giải trình và tăng năng lực thuyết phục c.ô.ng chúng của mình. Nếu không thể làm c.ô.ng chúng an tâm và đồng thuận, thì lỗi trước tiên phải thuộc về ngành điện và Bộ Công Thương, chứ không phải thuộc về “những cá nhân cố tình x.u.y.ên t.ạ.c” như văn bản kiến nghị của Bộ quy kết.

Nên c.ô.ng khai, minh bạch thay vì kiến nghị x.ử lý

Thật ra, một trong những nguyên nhân khiến c.ô.ng chúng bứ.c xú.c với việc tăng giá điện còn là sự “t.ù m.ù”. Không phải Chính phủ không nhận thức được việc ấy. Bằng chứng là ngay từ năm 2015, Chính phủ đã ban hành Nghị định 81 yêu cầu các DNNN phải c.ô.ng khai thông tin. Mà nghị định ấy nói rõ: “Việc c.ô.ng bố thông tin của các doanh nghiệp nhà nước nhằm bảo đảm yêu cầu c.ô.ng khai, minh bạch về hoạt động của doanh nghiệp, bảo đảm tính hiệu quả, hiệu lực trong hoạt động quản lý và giám s.á.t của cơ quan nhà nước và của xã hội đối với doanh nghiệp nhà nước”.

Nghị định ấy còn quy định cụ thể 9 loại thông tin mà một DNNN như EVN phải c.ô.ng bố. Trong số đó, có những thông tin nếu được công bố chi tiết, thì chắc chắn c.ô.ng luận và chuyên gia sẽ đủ cơ sở để thấy được tăng giá điện có hợp lý hay không. Chẳng hạn những thông tin về Kế hoạch và kết quả thực hiện kế hoạch sản xuất kinh doanh hàng năm và ba năm gần nhất; Báo cáo thực trạng quản trị và cơ cấu tổ chức của doanh nghiệp… Tuy vậy, những thông tin này là rất khó tìm kiếm trên cả website của EVN.

Chính vì vậy, dù hàng năm Bộ Công Thương đều tổ chức họp báo c.ô.ng bố Chi phí sản xuất kinh doanh điện, nhưng rõ ràng c.ô.ng chúng không có cơ sở để thẩm định, so sánh và giám s.á.t. Mới đây nhất, hồi tháng 1-2019, EVN tổ chức Hội nghị tổng kết c.ô.ng tác năm 2018 và triển khai kế hoạch năm 2019, nhưng những báo cáo của hội nghị cũng rất khó tìm kiếm. Đặc biệt là báo cáo “kết quả thực hiện kế hoạch 2018”.

Nếu các báo cáo ấy được công khai thì nhiều vấn đề của ngành điện cũng đã được nhìn ra. Chẳng hạn như điện sản xuất của nhà máy thủy điện Hòa Bình đạt kỷ lục 12,3 tỉ kWh, vượt tới 51,2% sản lượng theo thiết kế. Hay điện thương phẩm cũng đạt tới 192,93 tỷ kWh, vượt kế hoạch và tăng hơn 10% so với năm 2017… Hay những thông tin về chi phí đầu vào tăng như giá nhập khẩu than, dầu chênh lệch tỷ giá làm EVN phải tốn hơn 7.000 tỉ đồng cũng là những thông tin đáng chú ý.

Dĩ nhiên, báo cáo ấy cũng nêu ra những khó khăn, nhưng cũng nói rõ rằng, tập đoàn này đã cố gắng, nỗ lực hết sức hoàn thành và vượt mục tiêu đề ra. Ấy thế nhưng, những thông tin ấy không hiểu vì sao chuyên gia và c.ô.ng luận rất khó tìm, mặc dù EVN, về nguyên tắc, đang hoạt động bằng tiền ngân sách.

Chính vì vậy, lẽ ra, Bộ Công Thương và EVN cần phải tập trung c.ô.ng khai, minh bạch các thông tin ấy chứ không phải là kiến nghị Thủ tướng x.ử lý những ý kiến phản ứng về giá điện cho dù những phản ứng đó được cho là không đầy đủ, khách quan.

Video hot

Bình luậnViết cảm nhận