Mức lương tối thiểu và đời sống công nhân: Làm chính sách phải đi vào thực tiễn cuộc sống

Mức lương tối thiểu và đời sống công nhân: Làm chính sách phải đi vào thực tiễn cuộc sống

03/09/2015 10:04
Hải Băng

Hôm nay (3.9), Hội đồng Tiền lương Quốc gia (HĐTLQG) sẽ họp phiên cuối cùng để quyết định mức tăng lương tối thiểu vùng (LTT) năm 2016 sau 2 phiên họp bất thành trước đó. Phóng viên Báo Lao Động đã có cuộc trao đổi với Phó Chủ tịch Tổng LĐLĐVN Mai Đức Chính trước phiên họp mang tính quyết định này.

công nhân Khu công nghiệp Bắc Thăng Long (Hà Nội). Ảnh: Kỳ Anh

Phó Chủ tịch Tổng LĐLĐVN Mai Đức Chính cho biết: Tổng LĐLĐVN phải làm hết trách nhiệm của mình trước hàng chục triệu NLĐ. Các thành viên đại diện cho Tổng LĐLĐVN tại HĐTLQG sẽ thực hiện chỉ đạo của Đoàn Chủ tịch Tổng LĐLĐVN, kiên trì mức đề xuất tăng LTT năm 2016 là 16,8% so với năm 2015. Hàng chục triệu NLĐ đang rất mong chờ tăng LTT, dù chỉ được thêm vài trăm nghìn đồng. NLĐ nói chờ tăng LTT như là nắng hạn chờ gặp mưa rào. Nhiều CN nói rằng các thành viên HĐTLQG hãy xuống thử làm CN một ngày thôi để thấy được nỗi khổ của CN, còn nếu ngồi trong phòng máy lạnh chắc chắn không thấu hiểu được!

Tại phiên họp lần 2, Phó Chủ tịch có đề nghị các thành viên HĐTLQG hãy xuống các phòng trọ CN để hiểu được họ đang sống khổ thế nào rồi hãy quyết định bỏ phiếu; đừng làm chính sách trong phòng lạnh. Vì sao Phó Chủ tịch có đề nghị như vậy?

– Qua khảo sát cũng như các lần đi thực tế tại các KCN, khu nhà trọ của CN, chúng tôi thấy cuộc sống của NLĐ hết sức khó khăn. 2-3 CN ở trong phòng trọ chật chội từ 10-12m2, tiền thuê là 700.000-800.000 đồng. Họ phải trả cho chủ nhà trọ 4.000 đồng/kWh điện. Tiền nước, chủ nhà trọ tính theo đầu người, ít nhất phải 80.000-100.000 đồng/người/tháng. Như vậy, riêng tiền nhà trọ, tiền điện, nước, một CN ít nhất phải chi 500.000 đồng. Chúng tôi có quan sát ở chợ “cóc” bên cạnh các KCN, thấy CN chỉ dám chọn mua vài con cá khô, vài bìa đậu, ít rau. Trong phòng trọ của CN hầu như không có gì, chỉ có vài vật dụng bếp gas, chạn, bát. Nữ CN nào “sang” lắm có được cái hòm tôn hoặc gỗ; nam giới nhiều khi chỉ có cái balô. Vài CN có tivi đời cũ. Có lần tôi gặp vợ chồng CN trẻ, hỏi họ có con chưa? Họ nói họ có rồi, nhưng vì không có hộ khẩu nên không gửi con vào trường công lập được, phải gửi vào nhà trẻ tư với chi phí rất đắt, lên tới 2-2,5 triệu đồng/tháng, bằng một nửa thu nhập của bố hoặc mẹ. Nhiều cặp vợ chồng, đẻ con ra nhưng không nuôi được, phải gửi con về cho ông bà nội, ngoại; hằng tháng gửi tiền về cho ông bà nội ngoại nuôi cháu. Rất nhiều CN, khi nhắc đến chuyện này là rớt nước mắt vì nhớ con.

Phó Chủ tịch Tổng LĐLĐVN Mai Đức Chính. Ảnh: Tất Thảo

Chúng tôi còn gặp ở những phòng trọ hình ảnh bà nội, bà ngoại ra giữ cháu cho con. Thu nhập của 2 vợ chồng là 9-10 triệu, nhưng với tiền nhà trọ, ăn uống, gửi cháu và nuôi mẹ già, hầu như không còn tích lũy được gì. Do vậy mà buộc phải đi làm thêm, tháng nào đi làm thêm có thể dư ra vài trăm ngàn. Đấy là không ốm đau, nếu có tích lũy không còn. Trong dịp Tết 2015, tôi dự chương trình “Tấm vé nghĩa tình” của LĐLĐ TPHCM, Bình Dương và Đồng Nai với đa số CN đến từ các tỉnh miền Bắc, miền Trung… Khi được tôi trao tấm vé để đi xe miễn phí về quê ăn tết, nhiều CN đã khóc. Bởi mong ước đơn giản của họ là mỗi khi tết đến được về quê sum họp gia đình mà cũng không thực hiện được; có người cả chục năm chưa được về quê. Họ không có tích lũy, chưa kể thời điểm cuối năm, việc mua vé tàu, xe về quê rất căng thẳng. Hơn nữa, tết nhất phải có quà cho bố mẹ, anh chị em. Vì vậy, tính toán ra không đủ tiền để về quê. Vật chất là vậy, đời sống tinh thần còn nghèo nàn hơn. Đi vào các xóm trọ mới thấy, hầu như CN không tivi, không sách báo. Đi chơi với họ là một điều gì đó rất xa xỉ. Nhưng rất nhiều tệ nạn cám dỗ bao bọc trong các KCN như quán nhậu, cà phê ôm, lô đề… Nếu CN nào không có ý chí, nghị lực, rất dễ sa lầy vào các tệ nạn.

CN vào Cty với bàn tay trắng, làm việc 5-7 năm, thời gian tăng ca liên tục, bữa ăn thường xuyên thiếu dinh dưỡng dẫn đến sức khỏe giảm sút và rất dễ bị cho nghỉ để tuyển LĐ trẻ hơn, khi họ ra khỏi Cty với bàn tay trắng. Chính vì vậy, trước đây, nhiều CN chỉ làm 5-7 năm rồi nhận trợ cấp BHXH 1 lần rồi về quê. Khi xây dựng Luật BHXH năm 2014, Ban soạn thảo là Bộ LĐTBXH đề nghị bỏ trợ cấp BHXH 1 lần. Tổng LĐLĐVN đã có ý kiến là trước mắt chưa thể được, muốn thực hiện phải tuyên truyền giải thích cho NLĐ và phải có lộ trình, nhưng phía cơ quan soạn thảo không nghe. Chính vì vậy điều tất yếu đã xảy ra là CN đã đình công phản đối Điều 60 Luật BHXH. Chúng ta cứ tưởng CN thích về hưu. Không phải! Nhiều CN nói với tôi rằng bọn em cũng muốn chế độ hưu lắm chứ, muốn sau này làm việc đủ thời gian nghỉ hưu để có cuộc sống tốt hơn, nhưng NLĐ nghĩ rằng phải làm gì để cuộc sống trước mắt tồn tại đã. Tôi muốn nói, khi làm chính sách, chúng ta phải đi vào thực tiễn cuộc sống. Các thành viên HĐTLQG, khi quyết định cuộc sống của hàng chục triệu NLĐ phải thở hơi thở của người CN, để xem họ, với mức lương như thế có đủ sống để tồn tại không?

´ Thưa Phó Chủ tịch, những cơ sở nào để Tổng LĐLĐVN kiên định với mức đề xuất tăng LTT năm 2016 là 16,8%?

– Khi đề xuất mức LTT năm 2016, chúng tôi đã có những nghiên cứu rất khoa học và thực tiễn về đời sống NLĐ. Hơn nữa, điều căn bản nhất là chúng ta phải tuân thủ pháp luật. Điều 91 Bộ luật Lao động lẽ ra phải thực hiện từ 1.5.2013, đồng ý là DN khó khăn nên phải có lộ trình, nhưng phải có thời gian kết thúc chứ không thể kéo dài mãi được. Kết luận 23 của Hội nghị BCH Trung ương Đảng lần thứ 5 lấy mốc điều chỉnh LTT đảm bảo nhu cầu sống tối thiểu vào năm 2015. Nhưng do tình hình kinh tế khó khăn, Kết luận 63 của Hội nghị BCH Trung ương lần thứ 7 đã kết luận tùy theo tình hình kinh tế xã hội và nhu cầu sống tối thiểu của NLĐ để điều chỉnh tiền LTT. Năm nay tình hình kinh tế xã hội khá hơn, nhu cầu sống tối thiểu tăng lên, phải điều chỉnh chứ?

Gia đình chị Nguyễn Thị Hợi – công nhân Cty sản xuất giày da KCX Linh Trung (TPHCM) – bên bữa cơm tối đạm bạc. Ảnh: Khương Quỳnh

Thứ hai là chúng tôi tính đến cả khả năng chi trả của DN. Bây giờ DN trả cho NLĐ bình quân ở Hà Nội là 4,4 triệu đồng, TPHCM là 4,9 triệu đồng, nhiều DN trả cho NLĐ từ 5-5,5 triệu đồng, tức khả năng chịu đựng của DN đã ở mức đó, tại sao nói DN không có khả năng chịu đựng được? Phía người sử dụng LĐ nói DN không có khả năng chịu đựng, tôi hoàn toàn phản bác. DN đã trả lương vào chi phí giá thành là 5-5,5 triệu đồng, trong khi nếu tăng theo như đề xuất của Tổng LĐLĐVN là 3,65 triệu đồng, như vậy, sức chịu đựng của DN đã vượt cả đề xuất của chúng tôi rồi. Ở đây bản chất là DN đang lợi dụng kẽ hở của pháp luật để trốn chênh lệch về BHXH, đụng chạm đến lợi nhuận của ông chủ. Nhiều người gọi điện, viết thư gửi cho tôi, họ nói rằng, nếu DN có khó khăn, Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ DN, ví dụ giảm thủ tục hành chính, hỗ trợ DN vay vốn lãi suất thấp để đầu tư mở rộng sản xuất; DN cần giảm chi phí bộ phận quản lý, quản trị DN tốt hơn, đầu tư đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất lao động. Chứ tại sao DN chăm chăm nâng cao năng lực cạnh tranh của DN bằng cách cắt giảm tiền lương của CN?

Và thứ ba là, như tôi đã nói, đời sống CN hiện nay đã quá khổ!

Phó Chủ tịch muốn nói điều gì trước phiên họp ngày 3.9?

– Trong cuộc họp ngày 26-27.8, Đoàn Chủ tịch Tổng LĐLĐVN vẫn kiên định với mức đề xuất 16,8%. Còn về mặt cá nhân, tôi cho rằng, trong quá trình đàm phán, mình không thể cứng nhắc. Nếu đại diện người sử dụng LĐ có sự nhân nhượng, chúng ta cũng phải có sự xem xét nhân nhượng, nhưng “lằn ranh đỏ” là ít nhất phải bằng chỉ số điều chỉnh LTT của năm 2015 ở mức 14,3% – tức mức tuyệt đối ở vùng 1 là 450.000 đồng. Còn trường hợp phải bỏ phiếu, chúng ta phải chấp nhận theo đa số của HĐTLQG, nhưng chúng tôi còn một kênh nữa là Tổng LĐLĐVN tiếp tục tham gia với Chính phủ khi Chính phủ lấy ý kiến về dự thảo Nghị định về tiền LTT cũng như có tiếng nói của CN thông qua các phương tiện đại chúng của CĐ.

– Xin cảm ơn Phó chủ tịch!

Nguồn:
Video hot

Bình luậnViết cảm nhận

Mới nhất
TopTrong ngày
TopTrong tuần