Sự thật lịch sử bất ngờ về ngôi nhà cổ vừa sập ở đường Trần Hưng Đạo, Hà Nội

Sự thật lịch sử bất ngờ về ngôi nhà cổ vừa sập ở đường Trần Hưng Đạo, Hà Nội

25/09/2015 10:04
Hạ Nam

Trưa 22/9/2015, ngôi nhà cổ số 107 đường Trần Hưng Đạo, Hà Nội bông nhiên sập đổ một phần khiến 2 người chết và nhiều người bị thương, nhiều nhà dân lân cận bị hư hại.

Từ Paris, Tiến sĩ Trần Thu Dung cung cấp những tư liệu quý về ngôi nhà này.

Từ Paris, Tiến sĩ Trần Thu Dung cung cấp những tư liệu quý về ngôi nhà này.

Hè năm 2014, tôi mang cái ảnh về một ngôi nhà không có địa chỉ được in trên bưu ảnh đề “chi nhánh Hội Tam Điểm, Hà Nội” đi hỏi khắp nơi, nhưng không ai biết cái nhà này nằm đâu. Mấy tay lái taxi Hà Nội đều lắc đầu. Tôi gặp nhà báo Nguyễn Văn Ba hay viết về Hà Nội ông cũng chịu và đưa cho tôi cuốn về sách ảnh về phố phường Hà Nội, nhưng không có ảnh ngôi nhà này. Ông Ba khuyên tôi đi gặp cụ Hữu Ngọc giám đốc nhà xuất bản Thế giới may ra tìm được. Đến nhà xuất bản Thế giới, tôi kiên nhẫn ngồi chờ cụ Hữu Ngọc hơn một tiếng, vì biết cụ hơn 90 tuổi đi ra khỏi nhà phải phụ thuộc con cháu với hy vọng sẽ tìm được ngôi nhà này vì cụ ở Hà Nội khá lâu. Cụ bảo “thấy đâu đó, quen quen, nhưng tôi không nhớ”. Tưởng thất vọng, may thay tình cờ tôi gặp anh Nguyễn Lân Bình, cháu nội của nhà báo Nguyễn Văn Vĩnh, đã nhiệt tình đưa tôi đến đó. Anh Bình biết ngôi nhà này rất rõ vì ông cụ thân sinh ra anh đã chỉ cho anh nơi làm tang lễ cụ Nguyễn Văn Vĩnh. Ngôi nhà nằm ở số 107 đường Trần Hưng Đạo, ngay gần ga Hà Nội (trước gọi là ga Hàng Cỏ).

nha-co-107-tran-hung-dao_2ldpfnrb0ea4t (1)

Ngôi nhà 107 Trần Hưng Đạo thời thuộc địa (trái) và thời điểm tháng 8/2014 (phải).

Ngôi nhà này trước là trụ sở của chi hội Tam Điểm “Tình huynh đệ Bắc Kỳ” thành lập năm 1887. Thời Pháp thuộc, nước Pháp nổi tiếng là mênh mông thuộc địa. Sự vinh quang này gắn liền với thành công của hội Tam Điểm. Các thành viên của Hội Tam Điểm hầu như nắm các vị trí chủ yếu trong chính quyền thuộc địa (22/32 vị toàn quyền Đông Dương, 6/8 Cao ủy Viên, 4/4 tổng ủy viên, 9/16 là thống đốc quân sự là thành viên Tam Điểm.

Như vậy đại đa số những người nắm quyền ở Đông Dương thời đó là thành viên hội. Hội Tam Điểm chỉ kết nạp những thành viên xuất sắc, giàu có, thành đạt trong xã hội. Nhiều giáo chức, công chức Pháp qua Đông Dương làm việc cũng là thành viên Tam Điểm. Bộ trưởng Bộ thuộc địa, tổng thống thời đó là thành viên Tam điểm. Hội Tam Điểm vốn là hội kín, nhưng sang đến thuộc địa, hội lại tổ chức hoạt động công khai để phô trương thế lực. Nóc nhà Đông Dương hình kim tự tháp là biểu tượng cho sự thành công đi chính phục thuộc địa của nước Pháp, đồng thời cũng là biểu tượng của hội Tam Điểm.

Nhà báo Nguyễn Văn Vĩnh là người bản xứ đầu tiên được kết nạp một cách đặc biệt vì tài năng xuất chúng. Thời đó những người thực dân Tam Điểm không muốn người bản xứ tham gia vì phân biệt chủng tộc. Hội Tam Điểm vốn đề cao “Tự do, bình đẳng, bác ái”, nhưng lại chưa muốn áp dụng khẩu hiệu này với người bản xứ. Một số trí thức xuất sắc của Việt Nam thời đó đã biết đó là một hội tiến bộ, có thể dựa vào hội này để tim cách lôi kéo những người Pháp tiến bộ để đòi tự do bình đẳng cho người dân tộc, dần dần đòi độc lập bằng con đường hòa bình.

Lo ngại những người trí thức Việt sẽ đòi “bình đẳng, giải phóng thuộc địa”, các thành viên Tam Điểm thực dân từ chối việc kết nạp người bản xứ vào hội. Một số thành viên hội Tam điểm người Pháp tiến bộ đã tìm cách đưa Nguyễn Văn Vĩnh qua Pháp nhân dịp hội chợ thuộc địa, đã kết nạp ông tại Pháp. Vì thế khi Nguyễn Văn Vĩnh mất lễ tang của ông đã được cử hành theo nghi lễ của hội Tam Điểm.

Tang lễ tổ chức ở trụ sở của Hội Tam Điểm (tức là ngôi nhà số 107 đường Trần Hưng Đạo vừa sập, Hà Nội ngày nay). Ngôi nhà nằm trong khuôn viên rộng rất đẹp. Theo như báo chí miêu tả về lễ tang Nguyễn Văn Vĩnh, cả gần ngàn người đến viếng, đứng xung quanh khuôn viên rất đông. Bây giờ ngôi nhà đã thuộc về Tổng cục đường sắt. Khi tôi đi qua, vào giữa trưa hè nắng chang chang, hàng rào trước ngôi nhà đầy chăn, vải bạt vắt, giăng chằng chịt. Các hàng quán lôi thôi lếch thếch chiếm hết khuôn viên xưa, hàng rào xung quanh biến mất. Ngôi nhà mốc meo và ẩm ướt dù trời Hà Nội đang mùa nóng kinh khủng.

Nay ngôi nhà đã sập vì không được trùng tu. Rất tiếc nếu ngôi nhà này còn, Hà Nội sẽ còn một ngôi nhà nhân chứng cho một thời hoàng kim của Pháp và sẽ làm tôn thêm chiến thắng vinh quang của dân tộc Việt Nam. Đó là sự chiến thắng bằng tinh thần và sự thông minh tuyệt vời của người Việt. Một dân tộc nghèo, mọi phương tiện đều thô sơ, nhà tranh vách đất, gậy tầm vông nhưng đã đuổi được kẻ xâm lăng mạnh hơn cả ngàn lần, về mọi phương diện từ kỹ thuật xây nhà, vũ khí, máy bay, tàu thủy.

Theo HỘI NGỘ VĂN CHƯƠNG

Người An Giang ùn ùn bán cây thốt nốt

Người An Giang ùn ùn bán cây thốt nốt

Tỉnh An Giang bày tỏ quan ngại khi loại cây đặc trưng của vùng Bảy Núi đang bị bứng gốc bán cho thương lái chở về Bắc làm cảnh hoặc bán qua Trung Quốc. Đường tỉnh 948, đoạn qua xã...

Video “rùng mình” cảnh phá thai ở phòng khám tư tại Hà Nội

Video “rùng mình” cảnh phá thai ở phòng khám tư tại Hà Nội

Ít ai biết ranh giới của sự sống và cái chết quá mong manh khi phá thai ở phòng khám tư. Với  những người dân sống ở khu vực đường Giải Phóng (Hoàng Mai, Hà Nội) và dốc Phụ Sản (Ba...

Nguồn:
Video hot

Bình luậnViết cảm nhận

Mới nhất
TopTrong ngày
TopTrong tuần